Thành phố Đà Nẵng ngay trước ngày 1/7/2025 có 8 đơn vị cấp huyện: sáu quận Cẩm Lệ, Hải Châu, Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Thanh Khê, cùng huyện Hòa Vang và huyện đảo Hoàng Sa. Từ 1/7/2025, theo Nghị quyết 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025, Đà Nẵng hợp nhất với tỉnh Quảng Nam, giữ tên thành phố Đà Nẵng, bỏ cấp huyện; Hoàng Sa trở thành đặc khu.
Bài này là bản đồ chữ của cả danh mục: Đà Nẵng cũ hình thành ra sao, vì sao có quận Cẩm Lệ muộn hơn các quận khác, ranh giới với Quảng Nam từng nhập rồi tách rồi lại nhập như thế nào, và khi giấy tờ còn ghi tên quận, huyện cũ thì đọc ra địa chỉ mới bằng cách nào. Mỗi quận, huyện có một bài riêng ngay trong danh mục này.
Tám đơn vị cấp huyện của Đà Nẵng cũ
Bảng dưới liệt kê đủ tám đơn vị đang tồn tại ngay trước ngày 1/7/2025, kèm vị trí và gốc gác hành chính. Cột cuối nói nay thuộc đâu ở mức chắc chắn: thuộc thành phố Đà Nẵng mới; tên phường, xã mới cụ thể nên tra theo từng địa chỉ.
| Đơn vị cũ | Loại | Vị trí trong thành phố cũ | Gốc gác | Từ 1/7/2025 |
|---|---|---|---|---|
| Hải Châu | Quận | Bờ tây sông Hàn, trung tâm | Nội thành lâu đời | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Thanh Khê | Quận | Phía tây bắc Hải Châu, giáp vịnh | Nội thành lâu đời | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Sơn Trà | Quận | Bờ đông sông Hàn và bán đảo | Nội thành lâu đời | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Ngũ Hành Sơn | Quận | Phía nam bờ biển, quanh núi Ngũ Hành | Lập năm 1997 | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Liên Chiểu | Quận | Phía bắc, chân đèo Hải Vân | Lập năm 1997 | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Cẩm Lệ | Quận | Phía tây nam, ven sông Cẩm Lệ | Lập năm 2005 | Các phường của TP Đà Nẵng |
| Hòa Vang | Huyện | Vành đai đồng bằng, đồi núi phía tây | Huyện lâu đời của xứ Quảng | Các xã của TP Đà Nẵng |
| Hoàng Sa | Huyện đảo | Quần đảo ngoài Biển Đông | Lập năm 1982 | Đặc khu Hoàng Sa |
Cách nhớ nhanh: ba quận Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà là lõi đô thị cũ; hai quận Liên Chiểu và Ngũ Hành Sơn ra đời khi Đà Nẵng lên thành phố trực thuộc trung ương; Cẩm Lệ tách muộn nhất, phần lớn từ đất Hòa Vang. Hòa Vang là huyện duy nhất trên đất liền còn giữ cấp huyện tới tháng 6/2025, nên các địa chỉ ở đó trước đây ghi “xã … huyện Hòa Vang” chứ không ghi phường.
Từ cửa biển Hòa Vang đến thành phố của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng
Trước khi là một thành phố, Đà Nẵng là cửa biển và bến cảng nằm trong đất huyện Hòa Vang, thuộc phủ Điện Bàn của xứ Quảng. Tên Đà Nẵng thường được giải thích là phiên âm từ một từ gốc Chăm chỉ cửa sông lớn; cách giải thích này phổ biến nhưng vẫn là cách giải thích, không phải văn bản gốc. Thời chúa Nguyễn, thương thuyền ngoại quốc đã ghé vịnh này, còn Hội An mới là phố buôn chính của xứ Quảng.
Đầu thế kỷ XIX, nhà Nguyễn chú trọng phòng thủ cửa biển, dựng thành Điện Hải bên bờ tây sông Hàn và đồn An Hải bên bờ đông. Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng đánh vào Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược kéo dài. Cuối thế kỷ XIX, vùng cửa biển trở thành nhượng địa của Pháp với tên gọi Tourane, tách khỏi sự quản lý của triều đình Huế, và từ đó đô thị phát triển theo kiểu phố cảng.
Sau năm 1975, Đà Nẵng là thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, đồng thời là tỉnh lỵ. Thời kỳ này, nội thành gồm ba quận, ngoại thành là huyện Hòa Vang rộng hơn nhiều so với về sau, còn các huyện Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc… đều cùng một tỉnh. Nhiều người Quảng Nam ngày nay vẫn có giấy khai sinh ghi “tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng” — đó là tên chính thức của thời đó chứ không phải ghi sai.
Năm 1982, huyện đảo Hoàng Sa được thành lập và đặt vào tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, tiếp nối việc trước đó quần đảo từng được đặt vào đơn vị hành chính của xứ Quảng. Đây là lý do khi tỉnh chia đôi, Hoàng Sa đi theo phần Đà Nẵng.
Năm 1997: tách khỏi Quảng Nam, dựng lại bộ quận huyện
Kỳ họp Quốc hội cuối năm 1996 quyết định chia tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng trực thuộc trung ương; việc tách có hiệu lực từ ngày 1/1/1997. Tỉnh lỵ Quảng Nam chuyển về Tam Kỳ, còn Đà Nẵng phải tự đứng thành một đơn vị cấp tỉnh với nội thành, ngoại thành và hải đảo riêng.
Khi tách, Đà Nẵng có năm quận Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, cùng hai huyện Hòa Vang và Hoàng Sa. Hai quận Liên Chiểu và Ngũ Hành Sơn được lập mới, phần lớn trên đất các xã ven biển phía bắc và phía nam của Hòa Vang, cộng thêm một phần nội thành cũ. Nhờ vậy, đô thị có thêm không gian công nghiệp ở hướng bắc và không gian ven biển ở hướng nam.
Năm 2005, quận Cẩm Lệ ra đời từ bốn xã của Hòa Vang là Hòa Thọ, Hòa Phát, Hòa An, Hòa Xuân, cộng phường Khuê Trung tách từ Hải Châu. Từ đó Đà Nẵng có sáu quận và hai huyện, giữ ổn định suốt hai mươi năm cho tới đợt sắp xếp năm 2025. Bên trong các quận vẫn có những lần chia, nhập phường, nên một địa chỉ cấp phường ghi năm 2000 có thể khác cách ghi năm 2020 dù ngôi nhà không dời đi đâu.
Trong khoảng hai thập niên ấy, Đà Nẵng được công nhận là đô thị loại I trực thuộc trung ương, mở rộng đường ven biển, xây thêm nhiều cây cầu qua sông Hàn và lấn dần vào đất nông nghiệp của Hòa Vang. Chính tốc độ đô thị hoá này làm ranh giới giữa quận và huyện trên thực tế mờ đi trước cả khi văn bản thay đổi.
Ngày 1/7/2025: hợp nhất với Quảng Nam, bỏ cấp huyện
Nghị quyết 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 sắp xếp 63 tỉnh, thành thành 34 đơn vị cấp tỉnh. Đà Nẵng và Quảng Nam hợp nhất thành một đơn vị lấy tên thành phố Đà Nẵng, vẫn trực thuộc trung ương, trung tâm hành chính đặt tại Đà Nẵng cũ. Sau gần ba mươi năm tách riêng, đất xứ Quảng lại về chung một đơn vị, nhưng lần này tên chung là Đà Nẵng chứ không ghép hai tên như năm 1976.
Cùng ngày, cả nước bỏ cấp huyện, chính quyền địa phương còn hai cấp: tỉnh, thành phố và xã, phường, đặc khu. Sáu quận và huyện Hòa Vang không còn là đơn vị hành chính; các phường, xã cũ được sắp xếp lại thành phường, xã mới lớn hơn, trực thuộc thẳng thành phố. Huyện Hoàng Sa chuyển thành đặc khu Hoàng Sa, một trong số ít đặc khu trên cả nước.
Vì vậy khi nói về giai đoạn sau tháng 7/2025, cách viết đúng là “quận Hải Châu cũ”, “huyện Hòa Vang cũ”. Tên các quận vẫn sống trong đời thường, trên biển hiệu, trong cách người ta chỉ đường, nhưng không còn là cấp hành chính để nộp hồ sơ. Một số phường mới mang lại đúng tên quận cũ, một số mang tên khác; muốn biết chắc nhà mình thuộc phường nào thì tra bảng đối chiếu theo phường, xã cũ do thành phố công bố hoặc hỏi thẳng công an, ủy ban phường xã nơi cư trú.
Phần Quảng Nam cũ cũng theo cùng nguyên tắc: các huyện, thị xã, thành phố như Tam Kỳ, Hội An, Điện Bàn không còn cấp huyện, các xã phường được sắp xếp lại. Trang này viết Quảng Nam trong một danh mục riêng, tên huyện theo đúng thời điểm trước tháng 7/2025.
Giấy tờ còn ghi quận, huyện cũ: đọc và xử lý thế nào
Phần lớn câu hỏi về Đà Nẵng cũ đến từ giấy tờ: khai sinh ghi “Quảng Nam – Đà Nẵng”, sổ đỏ ghi “huyện Hòa Vang”, hồ sơ công ty ghi “quận Thanh Khê”. Có thể đi theo trình tự sau, không cần đoán:
- Xác định giấy tờ được cấp năm nào. Trước 1997 thì cấp tỉnh là Quảng Nam – Đà Nẵng; từ 1997 tới tháng 6/2025 là thành phố Đà Nẵng với sáu quận hai huyện (Cẩm Lệ chỉ có từ 2005).
- Đọc tên phường hoặc xã cũ trên giấy tờ — đây mới là chìa khoá, vì đợt sắp xếp năm 2025 ghép theo phường, xã chứ không ghép nguyên quận.
- Tra phường, xã cũ đó nay thuộc phường, xã mới nào bằng bảng đối chiếu chính thức của thành phố hoặc công cụ tra cứu địa danh đáng tin; đối chiếu thêm số nhà, tên đường nếu phường cũ bị chia cho hai đơn vị mới.
- Giấy tờ đã cấp theo địa danh cũ, theo nguyên tắc chung được công bố khi sắp xếp, vẫn còn giá trị sử dụng; không cần vội đi đổi chỉ vì tên địa giới thay đổi.
- Khi làm thủ tục mới (đăng ký cư trú, đất đai, doanh nghiệp), ghi theo địa danh mới; nếu biểu mẫu có chỗ ghi địa chỉ cũ thì ghi kèm để người tiếp nhận dễ đối chiếu.
- Trường hợp còn lúng túng, mang bản gốc đến bộ phận một cửa của phường, xã mới nơi có nhà, đất để được hướng dẫn theo quy định hiện hành.
Riêng mục quê quán trên giấy tờ tùy thân thường ghi theo địa danh đã đăng ký trong cơ sở dữ liệu dân cư; việc điều chỉnh, nếu có, theo hướng dẫn của cơ quan công an tại thời điểm làm thủ tục. Đừng tự sửa tay hay tự ghi tên mới lên bản cũ.
Núi, sông Hàn và biển: ba mặt của đất Đà Nẵng cũ
Địa hình Đà Nẵng cũ gói gọn trong một khoảng hẹp mà có đủ ba thứ: núi ở phía bắc và phía tây, sông ở giữa, biển ở phía đông. Phía bắc là dãy Bạch Mã đổ ra biển thành đèo Hải Vân, ranh giới tự nhiên với Huế. Phía tây là vùng đồi núi Hòa Vang với Bà Nà – Núi Chúa. Ở giữa, sông Hàn chảy theo hướng nam bắc ra vịnh Đà Nẵng, chia nội thành thành hai bờ mà hơn hai mươi năm qua được nối bằng nhiều cây cầu.
Phía đông là bán đảo Sơn Trà che chắn cho vịnh, và dải bờ biển cát trắng chạy từ chân Sơn Trà xuống Ngũ Hành Sơn, tiếp sang Điện Bàn, Hội An của Quảng Nam cũ. Nhờ thế, Đà Nẵng có cảng nước sâu, có bãi biển, có rừng nguyên sinh gần phố — một tổ hợp ít đô thị Việt Nam có được.
Kinh tế Đà Nẵng cũ dựa vào dịch vụ, du lịch, cảng biển, công nghiệp nhẹ ở các khu công nghiệp phía bắc và tây bắc, cùng nông nghiệp, lâm nghiệp ở Hòa Vang. Đời sống người dân vẫn mang nếp xứ Quảng: nói giọng Quảng, ăn mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo, bún chả cá, và giữ đình làng ở những khu phố mà nay nhìn từ ngoài chỉ thấy nhà cao tầng.
Thiên tai là phần không tách rời: bão từ biển vào, lũ từ thượng nguồn sông Vu Gia đổ về, mùa mưa tập trung vào khoảng tháng 9 đến tháng 12. Người Đà Nẵng cũ nhớ những trận bão lớn như một mốc thời gian; nhiều khu dân cư ven sông Cẩm Lệ, ven Hòa Vang vẫn kê đồ lên cao mỗi mùa nước.
Đọc các bài quận, huyện trong danh mục này
Mỗi bài tiếp theo viết về đúng một đơn vị cấp huyện của Đà Nẵng cũ, gọi theo tên ngay trước 1/7/2025. Nếu đơn vị đó có tên cũ hơn hoặc từng là một phần của đơn vị khác, bài nêu ra: ví dụ Cẩm Lệ trước 2005 là đất Hòa Vang và một phường của Hải Châu; Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn trước 1997 phần lớn là các xã của Hòa Vang.
Phần “nay thuộc đâu” trong từng bài chỉ nêu tên phường, xã mới khi đã chắc chắn. Ở những chỗ chưa đủ chắc, bài viết chung rằng địa bàn cũ nay thuộc một số phường hoặc xã của thành phố Đà Nẵng, và khuyên tra theo phường, xã cũ. Cách viết dè dặt này có chủ đích: một tên phường sai trong bài địa danh gây hại hơn là không nêu.
Số liệu dân số, diện tích không được đưa ra nếu không chắc theo nguồn phổ thông. Địa danh, di tích, nghề truyền thống chỉ nêu những thứ có thật và được nhiều người địa phương biết. Đình, chùa, nhà thờ được tả như công trình kiến trúc và di tích, không bàn giáo lý.
Người đọc là người Đà Nẵng đi xa, người Quảng Nam cũ nay cùng một thành phố, người làm giấy tờ hay chỉ đơn giản là người muốn hiểu vì sao bản đồ quen thuộc của mình đã khác đi. Nếu thấy chỗ nào chưa đúng với hiểu biết địa phương, bạn có thể gửi góp ý qua mục liên hệ của trang để được kiểm lại.
Câu hỏi thường gặp
Đà Nẵng trước 1/7/2025 có bao nhiêu quận, huyện?
Có 8 đơn vị cấp huyện: sáu quận Cẩm Lệ, Hải Châu, Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Thanh Khê và hai huyện Hòa Vang, Hoàng Sa. Cơ cấu này giữ ổn định từ năm 2005, khi quận Cẩm Lệ được thành lập, cho tới khi bỏ cấp huyện.
Đà Nẵng nay sáp nhập với tỉnh nào?
Từ 1/7/2025, theo Nghị quyết 202/2025/QH15, Đà Nẵng hợp nhất với tỉnh Quảng Nam thành thành phố Đà Nẵng trực thuộc trung ương. Tên Đà Nẵng được giữ lại, trung tâm hành chính đặt ở Đà Nẵng cũ, còn Quảng Nam không còn là đơn vị cấp tỉnh riêng.
Quảng Nam – Đà Nẵng là tỉnh gì, tồn tại khi nào?
Đó là tỉnh có sau năm 1975, gồm đất Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, tỉnh lỵ ở Đà Nẵng. Từ 1/1/1997 tỉnh này chia thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng trực thuộc trung ương. Giấy tờ ghi tên tỉnh này là đúng với thời điểm cấp.
Quận Cẩm Lệ có từ năm nào?
Quận Cẩm Lệ thành lập năm 2005, từ bốn xã Hòa Thọ, Hòa Phát, Hòa An, Hòa Xuân của huyện Hòa Vang và phường Khuê Trung của quận Hải Châu. Vì vậy giấy tờ trước 2005 của cư dân vùng này thường ghi huyện Hòa Vang.
Huyện Hoàng Sa bây giờ gọi là gì?
Từ 1/7/2025, huyện Hoàng Sa trở thành đặc khu Hoàng Sa thuộc thành phố Đà Nẵng. Đây là đơn vị hành chính đặt cho quần đảo Hoàng Sa ngoài Biển Đông, thành lập dưới dạng huyện từ năm 1982 trong tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.
Sổ đỏ, giấy khai sinh ghi quận cũ có phải đổi không?
Theo nguyên tắc chung khi sắp xếp đơn vị hành chính, giấy tờ đã cấp vẫn còn giá trị, không bắt buộc đổi chỉ vì đổi tên địa giới. Khi làm thủ tục mới thì ghi theo địa danh mới; cần chắc chắn thì hỏi bộ phận một cửa của phường, xã nơi có nhà đất.