Huyện Châu Thành của tỉnh Sóc Trăng được lập năm 2008, tách từ một phần huyện Mỹ Tú, nằm bao quanh phía bắc và tây bắc tỉnh lỵ Sóc Trăng, tồn tại đến ngày 30/6/2025. Từ 1/7/2025, địa bàn huyện cũ thuộc thành phố Cần Thơ, chia thành bốn xã Phú Tâm, An Ninh, Hồ Đắc Kiện và Thuận Hòa.
Đây là một trong nhiều huyện Châu Thành của miền Tây, và vì Sóc Trăng, Hậu Giang nay cùng thuộc Cần Thơ, trong cùng một thành phố có hai vùng "Châu Thành cũ". Châu Thành của Sóc Trăng là vùng ven tỉnh lỵ, có quốc lộ 1 đi qua, có làng bánh pía, có phum sóc Khmer và khu công nghiệp. Bài này đi qua từng nét ấy.
Huyện trẻ nhất vùng giữa: tách từ Mỹ Tú năm 2008
Trước năm 2008, vùng đất này thuộc huyện Mỹ Tú, một huyện rộng ở phía bắc và tây bắc tỉnh lỵ. Các xã Phú Tâm, An Hiệp, An Ninh, Thuận Hòa, Phú Tân, Hồ Đắc Kiện, Thiện Mỹ ở gần tỉnh lỵ hơn nhưng xa huyện lỵ Mỹ Tú, đi làm giấy tờ phải đi ngược vào trong.
Năm 2008, Chính phủ tách các xã phía đông của Mỹ Tú lập huyện Châu Thành. Về sau huyện có thêm thị trấn Châu Thành làm trung tâm. Ngay trước 7/2025, huyện gồm thị trấn Châu Thành và bảy xã An Hiệp, An Ninh, Hồ Đắc Kiện, Phú Tâm, Phú Tân, Thiện Mỹ, Thuận Hòa.
Vì tách năm 2008, giấy tờ đất cấp trước đó ở vùng này ghi huyện Mỹ Tú. Khi tra hồ sơ địa chính cũ, ví dụ một thửa đất ở Phú Tâm cấp năm 2005, cần biết lúc ấy nơi này thuộc Mỹ Tú để tìm đúng sổ.
Tên xã Hồ Đắc Kiện là tên người, theo cách đặt tên xã bằng tên nhân vật lịch sử địa phương mà Nam Bộ có khá nhiều. Muốn biết rõ về nhân vật này, nên tìm sách địa chí Sóc Trăng. Tên này được giữ làm tên xã mới từ 7/2025.
Làng bánh pía Phú Tâm
Phú Tâm là nơi có nhiều lò bánh pía nhất vùng Sóc Trăng cũ. Nghề bánh pía gắn với người Hoa gốc Triều Châu, truyền qua nhiều đời. Bánh pía là loại bánh vỏ nhiều lớp mỏng, nhân đậu xanh, sầu riêng, mỡ, trứng muối, nướng vàng; người Sóc Trăng mang đi làm quà khắp nơi.
Đi dọc các con đường ở Phú Tâm, dễ thấy những cơ sở làm bánh từ quy mô gia đình đến xưởng lớn. Mùi bánh nướng bay ra đường từ sáng sớm. Ngoài bánh pía, các lò còn làm bánh in, lạp xưởng, kẹo, mứt theo mùa, đông nhất vào dịp Tết và Trung thu.
Nghề làm bánh tạo việc làm cho nhiều người trong vùng, kể cả người Khmer, người Kinh. Công việc chia công đoạn: làm vỏ, làm nhân, nặn bánh, nướng, đóng gói. Những người thợ lâu năm làm nhanh đến mức khách đứng xem không kịp nhìn.
Nếu muốn ghé xem làm bánh, nên hỏi trước chủ cơ sở; đây là nơi sản xuất thực phẩm, có quy định vệ sinh. Mua bánh nên xem hạn dùng, nhãn ghi rõ nơi sản xuất, và hỏi cách giữ bánh khi đi xa.
Quốc lộ 1 và khu công nghiệp An Nghiệp
Quốc lộ 1 từ hướng Cần Thơ, Ngã Bảy xuống Sóc Trăng chạy qua địa phận Châu Thành trước khi vào nội ô. Vì vậy, với người đi xe từ phía bắc, Châu Thành là cửa ngõ của tỉnh lỵ cũ. Dọc quốc lộ có nhiều cơ sở bánh pía, quán ăn, trạm dừng, cửa hàng vật liệu.
Khu công nghiệp An Nghiệp nằm ở vùng xã An Hiệp cũ, gần quốc lộ, là khu công nghiệp lớn của Sóc Trăng cũ với các nhà máy chế biến thuỷ sản, thực phẩm, may mặc. Nhiều người trong huyện và các huyện lân cận làm công nhân ở đây, sáng đi chiều về bằng xe máy.
Đường cao tốc và các tuyến đường mới quanh khu vực cũng đang được làm theo quy hoạch chung của vùng. Người mua đất gần quốc lộ, khu công nghiệp nên tìm hiểu quy hoạch, vì đất ven trục giao thông lớn thường có quy định về hành lang và mục đích sử dụng.
Phía trong, xa quốc lộ, Châu Thành vẫn là vùng lúa, vườn và ao cá. Nhiều nhà vừa có người làm công nhân, vừa giữ ruộng, cuối tuần cùng nhau ra đồng.
Phum sóc Khmer và chùa quanh vùng ven tỉnh lỵ
Châu Thành cũ có nhiều phum sóc Khmer, nhất là ở các xã Thuận Hòa, Phú Tân, Hồ Đắc Kiện, Thiện Mỹ. Mỗi sóc có một ngôi chùa Nam tông làm trung tâm, với hàng thốt nốt, sân rộng, cổng trang trí rắn thần Naga. Chùa là nơi trẻ em học chữ Khmer, người lớn họp bàn việc sóc.
Các lễ lớn của người Khmer ở đây cũng như khắp Sóc Trăng cũ: Chôl Chnăm Thmây vào giữa tháng tư dương lịch, Sene Dolta cúng ông bà vào tháng tám âm lịch, Ok Om Bok vào rằm tháng mười âm lịch. Nhiều chùa trong huyện có ghe ngo, mỗi năm về kênh Maspero dự đua.
Vì gần tỉnh lỵ, người Khmer ở Châu Thành cũ đi làm ở thành phố, ở khu công nghiệp khá đông, nhưng nếp sinh hoạt ở sóc vẫn giữ. Buổi chiều, sân chùa là chỗ trẻ con chơi đùa, thanh niên đá bóng, người già ngồi nói chuyện.
Khách đến chùa nên ăn mặc kín đáo, cởi giày dép khi vào chánh điện, hỏi trước khi chụp ảnh sư hay người đang lễ. Không tự ý vào khu tăng xá, nhà ở của sư.
Tám đơn vị cũ của huyện Châu Thành và nay thuộc xã nào
Bảng dưới đối chiếu tám đơn vị cấp xã của huyện Châu Thành trước 7/2025 với xã mới của thành phố Cần Thơ, theo bảng đối chiếu sắp xếp năm 2025.
| Đơn vị cũ (đến 30/6/2025) | Nay thuộc (từ 1/7/2025) |
|---|---|
| Thị trấn Châu Thành | Xã Phú Tâm |
| Xã Phú Tâm | Xã Phú Tâm |
| Xã An Hiệp | Xã An Ninh |
| Xã An Ninh | Xã An Ninh |
| Xã Hồ Đắc Kiện | Xã Hồ Đắc Kiện |
| Xã Thiện Mỹ | Xã Hồ Đắc Kiện |
| Xã Phú Tân | Xã Thuận Hòa |
| Xã Thuận Hòa | Xã Thuận Hòa |
Điều dễ nhầm: thị trấn Châu Thành cũ không thành "xã Châu Thành" mà vào xã Phú Tâm. Xã Châu Thành mới của thành phố Cần Thơ là ở vùng Ngã Sáu, Mái Dầm thuộc Hậu Giang cũ, một nơi hoàn toàn khác.
Khu công nghiệp An Nghiệp ở vùng An Hiệp cũ nay thuộc xã An Ninh.
Hai Châu Thành trong một thành phố: cách ghi cho khỏi lạc
Từ 7/2025, thành phố Cần Thơ có hai vùng gọi là "Châu Thành cũ": huyện Châu Thành của Sóc Trăng và huyện Châu Thành của Hậu Giang. Hai nơi cách nhau khá xa, một bên ven tỉnh lỵ Sóc Trăng, một bên ven sông Hậu gần Cái Răng.
Thêm vào đó, xã Châu Thành mới nằm ở phía Hậu Giang cũ, không ở phía Sóc Trăng cũ. Người ở thị trấn Châu Thành của Sóc Trăng cũ nay ghi địa chỉ xã Phú Tâm. Nếu ghi nhầm "xã Châu Thành", hàng có thể bị chuyển lên tận vùng Ngã Sáu.
Cách ghi an toàn: tên xã mới, thành phố Cần Thơ, rồi trong ngoặc "(huyện Châu Thành, Sóc Trăng cũ)". Khi gọi xe, gửi hàng, nói rõ "Châu Thành Sóc Trăng" hoặc nói luôn tên xã Phú Tâm, An Ninh, Hồ Đắc Kiện, Thuận Hòa.
Ngoài ra còn rất nhiều huyện Châu Thành cũ ở các tỉnh khác như An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Tiền Giang, Trà Vinh, Kiên Giang, Long An, Tây Ninh. Trên giấy tờ cấp trước 7/2025, luôn nhìn tên tỉnh đi kèm.
Ruộng, vườn và nhịp sống ven tỉnh lỵ
Rời quốc lộ đi vào vài cây số, Châu Thành cũ trở lại dáng một vùng quê lúa của Sóc Trăng: ruộng rộng, kênh thẳng, hàng thốt nốt bên bờ ruộng gần các sóc Khmer, nhà mái tôn nằm dọc đường đal. Lúa là cây chính, phần lớn làm hai vụ, có nơi ba vụ, xen là ruộng màu, ao cá, chuồng bò.
Gần tỉnh lỵ nên nhiều gia đình làm nghề phụ phục vụ đô thị: trồng rau bán chợ Sóc Trăng, nuôi heo, gà, làm thợ hồ, chạy xe ôm, bán hàng ở các chợ ven. Thanh niên đi làm khu công nghiệp hoặc lên thành phố học nghề, tối về nhà. Kiểu sống "nửa quê nửa phố" này khiến Châu Thành cũ đông người qua lại hơn các huyện xa.
Đất ven tỉnh lỵ cũ cũng là nơi giá đất lên nhanh trong những năm gần đây, có nhiều khu dân cư mới, nhà phố mọc dọc đường lớn. Người mua đất nên kiểm tra kỹ quy hoạch và giấy tờ, vì đất ruộng chuyển sang đất ở có thủ tục riêng, và có những khu đất được rao bán khi chưa đủ điều kiện xây dựng.
Đi lại và làm giấy tờ ở Châu Thành cũ
Từ nội ô Sóc Trăng cũ ra các xã Phú Tâm, An Ninh, Thuận Hòa, Hồ Đắc Kiện chỉ mất một quãng ngắn bằng xe máy. Từ Cần Thơ xuống, đi quốc lộ 1 qua Ngã Bảy rồi vào địa phận Châu Thành trước khi tới nội ô. Xe khách tuyến Cần Thơ đi Sóc Trăng chạy dọc quốc lộ, có thể xin xuống dọc đường.
Từ 7/2025, việc hộ tịch, chứng thực, cư trú làm ở uỷ ban hoặc công an xã mới. Những việc trước đây làm ở huyện nay chuyển lên xã hoặc lên sở ngành thành phố Cần Thơ, nhiều việc nộp trực tuyến được. Vì gần nội ô cũ, người dân cũng có thể tìm tới các điểm tiếp nhận của thành phố đặt tại Sóc Trăng nếu có.
Khi ghi địa chỉ mới, viết tên ấp, xã mới, thành phố Cần Thơ, có thể thêm trong ngoặc tên xã và huyện cũ. Ví dụ "xã Hồ Đắc Kiện, thành phố Cần Thơ (trước là xã Thiện Mỹ, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng)". Với hồ sơ đất cấp trước 2008, ghi thêm huyện Mỹ Tú để cán bộ tìm đúng sổ.
Câu hỏi thường gặp
Huyện Châu Thành, Sóc Trăng cũ nay thuộc đâu?
Từ 1/7/2025, huyện Châu Thành của Sóc Trăng cũ thuộc thành phố Cần Thơ, theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Địa bàn cũ nay là bốn xã Phú Tâm, An Ninh, Hồ Đắc Kiện và Thuận Hòa. Tên huyện không còn trên giấy tờ mới.
Huyện Châu Thành của Sóc Trăng lập năm nào?
Huyện được lập năm 2008, tách từ một phần huyện Mỹ Tú. Giấy tờ đất cấp trước năm 2008 ở vùng Phú Tâm, An Hiệp, Thuận Hòa có thể ghi huyện Mỹ Tú. Đây không phải sai sót mà là dấu vết của lần tách huyện.
Thị trấn Châu Thành cũ nay là xã nào?
Theo bảng đối chiếu sắp xếp năm 2025, thị trấn Châu Thành cũ cùng xã Phú Tâm hợp thành xã Phú Tâm, thành phố Cần Thơ. Không nhầm với xã Châu Thành mới, vốn ở vùng huyện Châu Thành của Hậu Giang cũ.
Bánh pía Sóc Trăng làm nhiều ở đâu?
Nhiều lò bánh pía nhất tập trung ở vùng Phú Tâm, thuộc huyện Châu Thành cũ, nay là xã Phú Tâm. Nghề gắn với người Hoa gốc Triều Châu, truyền qua nhiều đời. Bánh được bán khắp các tiệm ở nội ô Sóc Trăng cũ và dọc quốc lộ 1.
Khu công nghiệp An Nghiệp nay thuộc xã nào?
Khu công nghiệp An Nghiệp nằm ở vùng xã An Hiệp cũ của huyện Châu Thành. Theo bảng đối chiếu năm 2025, xã An Hiệp cũ nay thuộc xã An Ninh, thành phố Cần Thơ. Khi ghi địa chỉ doanh nghiệp, nên xem thông tin đăng ký mới nhất.
Làm sao phân biệt Châu Thành Sóc Trăng với Châu Thành Hậu Giang?
Châu Thành Sóc Trăng cũ ở quanh tỉnh lỵ Sóc Trăng, nay là các xã Phú Tâm, An Ninh, Hồ Đắc Kiện, Thuận Hòa. Châu Thành Hậu Giang cũ ở ven sông Hậu gần Cái Răng, nay là các xã Châu Thành, Phú Hữu, Đông Phước. Ghi tên xã mới là rõ nhất.