Thành phố Tân An là tỉnh lỵ của Long An cho đến ngày 30/6/2025. Từ 1/7/2025, cấp huyện bị bỏ, địa bàn Tân An cũ được sắp xếp thành ba phường Tân An, Long An và Khánh Hậu thuộc tỉnh Tây Ninh mới; Tân An cũng là nơi đặt trung tâm hành chính của tỉnh mới.
Tân An không lớn, nằm gọn hai bên sông Vàm Cỏ Tây, quốc lộ 1 cắt ngang. Người đi Sài Gòn – miền Tây hay chạy vụt qua mà ít dừng lại. Bài này kể các lớp tên gọi, đời sống phố sông, những di tích có thật quanh Khánh Hậu và những gì người làm giấy tờ, người mới chuyển tới cần biết sau ngày hợp nhất.
Từ tỉnh Tân An đến thành phố Tân An
Tên Tân An có từ thời Nguyễn, gắn với phủ Tân An trong tỉnh Gia Định. Thời Pháp, vùng này thành hạt tham biện rồi tỉnh Tân An, lỵ sở đặt bên sông Vàm Cỏ Tây, ở đúng chỗ đường bộ từ Sài Gòn xuống Mỹ Tho phải băng sông. Vị trí ấy giải thích vì sao một thị trấn nhỏ lại giữ vai trò tỉnh lỵ suốt hơn một thế kỷ.
Năm 1956, khi tỉnh Tân An và phần lớn tỉnh Chợ Lớn được gộp thành tỉnh Long An, lỵ sở vẫn ở Tân An, nhưng thời ấy đô thị tỉnh lỵ còn mang tên hành chính khác. Sau năm 1976, nơi này là thị xã Tân An, tỉnh lỵ tỉnh Long An.
Năm 2009, thị xã Tân An được nâng lên thành phố thuộc tỉnh. Trước 7/2025, thành phố gồm các phường đánh số và các phường, xã ven như Khánh Hậu, Tân Khánh, Hướng Thọ Phú, Nhơn Thạnh Trung, Lợi Bình Nhơn, Bình Tâm, An Vĩnh Ngãi. Tên các xã ven giữ nhiều dấu vết làng xưa, thường gắn chữ "Bình", "Nhơn", "An".
Từ 1/7/2025, ba phường mới Tân An, Long An, Khánh Hậu thay cho toàn bộ hệ thống phường, xã cũ. Cái tên Long An, từng là tên tỉnh, nay thành tên một phường của tỉnh Tây Ninh.
Phố bên sông Vàm Cỏ Tây
Trung tâm Tân An cũ trải dọc bờ sông Vàm Cỏ Tây. Bờ kè, công viên ven sông là nơi người dân đi bộ buổi chiều, trẻ con chạy xe đạp, người lớn ngồi uống cà phê nhìn ghe chở cát, chở lúa xuôi ngược. Chợ Tân An nằm gần sông, giữ nếp chợ tỉnh: rau quê, cá đồng, đồ khô, trái cây theo mùa.
Quốc lộ 1 đi xuyên thành phố và vượt sông bằng cầu Tân An. Từ ngã ba quốc lộ 1 với quốc lộ 62, xe chạy lên hướng Thạnh Hóa, Tân Thạnh, Kiến Tường. Vì vậy Tân An là điểm trung chuyển của cả vùng Đồng Tháp Mười phía Long An cũ: người Tân Hưng, Vĩnh Hưng về tỉnh làm việc, đi bệnh viện, đều qua đây.
Đô thị Tân An không có những dãy phố cổ dày đặc như Mỹ Tho hay Chợ Lớn; nhà cửa phần lớn xây mới, xen với nhà vườn ở các phường ven. Đi ra khỏi trung tâm vài cây số đã gặp ruộng, vườn, mương nước, đúng chất một tỉnh lỵ đồng bằng.
Cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương đi vòng phía ngoài, có lối ra vào Tân An, giúp xe đi miền Tây không phải chen qua phố. Người cần ghé Tân An nên nhớ rẽ đúng nút giao thay vì đi thẳng xuống Tiền Giang.
Buổi sáng, bến sông gần chợ là nơi ghe từ các xã ven chở rau, trái cây, cá về bán. Cảnh ấy thưa dần khi đường bộ phát triển, nhưng vẫn còn đủ để nhắc rằng Tân An lớn lên từ một bến sông.
Những trận mưa lớn cuối mùa trùng với triều cường có thể làm ngập một số tuyến đường thấp gần sông trong vài giờ; người dân quen kê đồ cao, đi đường vòng.
Khánh Hậu: lăng Nguyễn Huỳnh Đức và những dấu tích cũ
Phường Khánh Hậu cũ nằm ở phía tây nam thành phố, dọc quốc lộ 1 hướng về Tiền Giang. Ở đây có lăng Nguyễn Huỳnh Đức, một võ tướng thời Gia Long, quê ở vùng Khánh Hậu. Khu lăng và đền thờ là di tích được nhiều người biết, thường có học sinh, đoàn tham quan ghé xem kiến trúc và nghe kể về thời khẩn hoang.
Quanh Khánh Hậu còn những ngôi đình, ngôi nhà cổ của các họ lâu đời. Đây là vùng đất được khai phá sớm, ruộng vườn nối tiếp đến tận ranh Tiền Giang cũ. Người địa phương giữ thói quen cúng đình, giỗ họ, ăn Tết theo nếp Nam Bộ.
Ở trung tâm thành phố có bảo tàng tỉnh Long An, nơi trưng bày hiện vật khảo cổ của vùng (những di chỉ thời văn hoá Óc Eo ở Đức Hòa, Vĩnh Hưng), hiện vật về khẩn hoang và kháng chiến. Ai muốn hiểu cả tỉnh trong một buổi thì đây là chỗ nên ghé trước.
Từ 7/2025, tên Khánh Hậu được giữ làm tên một trong ba phường mới, nên người tìm lăng Nguyễn Huỳnh Đức vẫn dễ định vị.
Trung tâm tỉnh Tây Ninh mới: điều gì thay đổi ở Tân An
Khi Tân An được chọn làm trung tâm hành chính của tỉnh Tây Ninh mới, các cơ quan cấp tỉnh đặt trụ sở ở đây. Người ở vùng Tây Ninh cũ như Tây Ninh, Gò Dầu, Tân Biên khi cần làm việc cấp tỉnh có thể phải xuống Tân An, đi một quãng xa hơn trước.
Để giảm đi lại, phần lớn thủ tục hành chính đã chuyển về xã, phường hoặc nộp trực tuyến. Hộ tịch, cư trú, chứng thực làm ở xã, phường nơi cư trú; những việc cấp tỉnh như đăng ký doanh nghiệp chủ yếu nộp qua mạng. Trước khi đi, nên tra cổng dịch vụ công để biết việc của mình nộp ở đâu.
Với người ở chính Tân An, thay đổi rõ nhất là tên phường. Địa chỉ cũ kiểu "Phường 3, thành phố Tân An" nay đổi sang một trong ba phường mới, tuỳ vị trí. Người thuê nhà, chủ cửa hàng nên cập nhật địa chỉ trên hoá đơn, hợp đồng khi có dịp.
Nhịp sống thường ngày gần như không đổi: chợ vẫn họp, trường vẫn mở, xe buýt vẫn chạy. Cái thay đổi nằm trên giấy tờ và ở các trụ sở cơ quan.
Ăn gì, mua gì ở Tân An cũ
Tân An không có một món "thương hiệu" riêng như lạp xưởng Cần Đước hay thanh long Châu Thành, nhưng chợ thành phố gom sản vật của cả tỉnh. Mùa thanh long có trái từ vùng Châu Thành, mùa khóm có khóm từ Thạnh Hóa, Bến Lức; gạo nàng thơm chợ Đào của Cần Đước cũng dễ mua ở đây.
Quán ăn sáng phổ biến là hủ tiếu, bánh canh, cơm tấm, bánh mì. Buổi chiều, dọc bờ sông có quán nước, quán ốc, quán lẩu cá đồng. Cá lóc, cá rô, cá linh mùa nước nổi từ Đồng Tháp Mười đổ về, nấu canh chua bông điên điển hay kho tộ.
Người mua quà thường chọn lạp xưởng, bánh tét, gạo, mật ong tràm của vùng Đồng Tháp Mười. Khi mua đặc sản mang đi xa, hỏi kỹ nơi sản xuất và hạn dùng; đồ đóng gói nên có nhãn rõ ràng.
Giá cả tuỳ quán, tuỳ mùa, không nên tin vào một con số nghe kể. Hỏi giá trước khi gọi món ở quán lạ là thói quen tốt ở bất cứ đâu.
Đọc địa chỉ Tân An cũ sau ngày hợp nhất
Giấy tờ trước 2009 thường ghi "thị xã Tân An, tỉnh Long An"; từ 2009 đến tháng 6/2025 ghi "thành phố Tân An, tỉnh Long An"; từ tháng 7/2025 ghi một trong ba phường Tân An, Long An, Khánh Hậu và tỉnh Tây Ninh. Cả ba cách đều đúng theo thời điểm.
Một chỗ dễ nhầm là tên "Long An" bây giờ vừa là tên tỉnh cũ vừa là tên phường mới. Khi ghi "phường Long An, tỉnh Tây Ninh", người đọc ở xa có thể tưởng viết nhầm. Ghi thêm "(trước thuộc thành phố Tân An)" sẽ rõ ràng hơn.
Tên "phường Tân An" cũng trùng với phường Tân An ở một số tỉnh khác sau sắp xếp, ví dụ ở Cần Thơ, Đắk Lắk hay Bắc Ninh. Khi gửi hàng, chuyển tiền, luôn ghi kèm tên tỉnh Tây Ninh để tránh thất lạc.
Muốn biết chắc nhà mình thuộc phường nào, tra trên ứng dụng định danh điện tử hoặc hỏi công an phường; ranh giới ở các khu giáp nhau giữa phường cũ có thể khác điều bạn đoán.
Người mới chuyển đến Tân An nên biết gì
Tân An cũ là nơi nhiều công chức, giáo viên, người làm trong ngành y, ngân hàng sinh sống, nhất là từ khi thành phố là trung tâm hành chính tỉnh Tây Ninh mới. Người chuyển đến từ vùng Tây Ninh cũ hoặc từ TP Hồ Chí Minh thường thấy nhịp sống ở đây chậm, yên, ít kẹt xe hơn hẳn Sài Gòn.
Khu trung tâm gần sông, gần chợ tiện đi lại nhưng nhà phố đắt và hẹp; các phường ven có nhà vườn, đất rộng hơn nhưng phải đi xa hơn một chút. Vùng thấp gần sông, gần kênh có thể ngập khi triều cường kết hợp mưa lớn vào cuối năm, nên hỏi hàng xóm trước khi thuê hay mua.
Trường học từ mầm non đến trung học phổ thông có đủ ở Tân An; bệnh viện tuyến tỉnh cũng đặt ở đây. Việc khám chữa bệnh chuyên sâu, nhiều gia đình vẫn lên TP Hồ Chí Minh vì quãng đường không xa.
Sau khi dọn tới, việc đầu tiên là đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại công an phường nơi ở. Nhiều thủ tục có thể làm trên ứng dụng định danh điện tử, đỡ phải xếp hàng.
Một điểm cộng ít người để ý là khoảng cách: từ Tân An đi Mỹ Tho rất gần, đi Sài Gòn theo cao tốc cũng không mất nhiều thời gian, nên nhiều gia đình chọn ở Tân An mà vẫn giữ việc làm hay việc học của con ở thành phố lớn.
Câu hỏi thường gặp
Thành phố Tân An nay thuộc tỉnh nào?
Từ 1/7/2025, Tân An thuộc tỉnh Tây Ninh mới, gồm Long An cũ và Tây Ninh cũ. Tân An đồng thời là nơi đặt trung tâm hành chính của tỉnh Tây Ninh mới, không còn là thành phố cấp huyện nữa.
Tân An cũ nay chia thành những phường nào?
Theo bảng sắp xếp năm 2025, địa bàn thành phố Tân An cũ được gom thành ba phường: Tân An, Long An và Khánh Hậu, đều thuộc tỉnh Tây Ninh. Muốn biết một địa chỉ cụ thể thuộc phường nào, nên tra trên ứng dụng định danh điện tử.
Tân An lên thành phố năm nào?
Tân An được nâng từ thị xã lên thành phố thuộc tỉnh Long An năm 2009. Trước đó, từ năm 1976, nơi này là thị xã Tân An, tỉnh lỵ của Long An. Thành phố tồn tại đến hết ngày 30/6/2025.
Lăng Nguyễn Huỳnh Đức ở đâu?
Lăng Nguyễn Huỳnh Đức nằm ở vùng Khánh Hậu, phía tây nam Tân An cũ, gần quốc lộ 1 hướng đi Tiền Giang. Nay khu này thuộc phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh. Đây là di tích gắn với một võ tướng thời Gia Long quê ở vùng này.
Từ Tân An đi Kiến Tường, Mộc Hóa theo đường nào?
Từ Tân An đi theo quốc lộ 62 lên phía tây bắc, qua vùng Thạnh Hóa, Tân Thạnh rồi tới Kiến Tường và cửa khẩu Bình Hiệp. Đây là trục chính nối tỉnh lỵ cũ với cả vùng Đồng Tháp Mười của Long An cũ.
Người Tây Ninh cũ làm thủ tục cấp tỉnh có phải xuống Tân An không?
Phần lớn thủ tục thường ngày làm ở xã, phường hoặc nộp trực tuyến nên không phải đi xa. Một số việc cấp tỉnh có thể cần đến trụ sở ở Tân An hoặc điểm tiếp nhận được bố trí; nên tra cổng dịch vụ công trước khi đi.